Quạt thông gió nhà vệ sinh cần hút khí trong phòng ra ngoài, đồng thời có đường cho không khí khác vào bù. Muốn chọn đúng quạt, bạn nên xem khí đi qua đâu, ống ra ngoài dài thế nào và mùi đang phát sinh từ chỗ nào.
Nếu vừa tắm xong, phòng còn nhiều hơi nước, quạt hút có thể giúp đưa phần khí ẩm ấy ra ngoài. Nhưng nếu mùi cứ bốc lên từ miệng thoát sàn hoặc chân bồn cầu, thay quạt mạnh hơn chưa chắc giải quyết được. Hai tình huống này cần kiểm tra khác nhau.
Mùi từ cống khác với mùi đang giữ trong phòng
Bạn thử để ý mùi rõ nhất ở đâu và xuất hiện lúc nào. Mùi tập trung quanh thoát sàn, lavabo hoặc chân bồn cầu là lý do nên kiểm tra phần thoát nước trước. Nếu kèm tiếng ọc, thoát chậm hoặc rò nước, hãy nhờ thợ nước tìm nguyên nhân; đừng chỉ tăng thời gian chạy quạt.
Nhiều bộ thoát nước có phần giữ lại một ít nước, thường gọi là bẫy nước hoặc xi phông. Lớp nước này ngăn khí từ đường thoát quay vào phòng. Khi bẫy mất nước hoặc mối nối hở, mùi có thể đi qua. Hướng dẫn của Sefton Council giải thích các nguyên nhân như mất lớp nước chắn, mối nối lỗi và tắc nghẽn.
Còn hơi nước sau khi tắm, mùi trong không khí và mùi từ khăn ẩm cần được xử lý tại nguồn, kết hợp thông gió. Quạt đưa khí ra ngoài; nó không sửa được xi phông hoặc chỗ rò. Với phễu có bẫy nước lâu không dùng, kiểm tra cách bổ sung nước theo cấu tạo của phễu. Nếu mùi vẫn lặp lại, cần kiểm tra hệ thoát thay vì coi đó là thiếu quạt.
Quạt hút khí ra thì không khí vào bù ở đâu?
Hãy hình dung cửa nhà vệ sinh đang đóng. Quạt hút một luồng khí qua miệng hút, đẩy theo ống ra ngoài. Muốn luồng ấy tiếp tục, phải có không khí khác đi vào phòng. Phần vào thay cho khí bị hút ra gọi là khí bù.
Một phương án có thể cho khí từ khu vực sạch hơn trong nhà đi qua cửa chuyển khí hoặc khe cửa đã được tính đủ. Phần khí trong nhà ấy cũng cần có nguồn bổ sung phù hợp. Đừng mặc định khe nhỏ dưới mọi cánh cửa đều đủ; thảm, gioăng hoặc việc thay cửa có thể làm đường đi hẹp lại. PNNL lưu ý đường chuyển khí cần được kiểm tra khi cửa đóng. Có một khe hở chưa cho biết lượng khí đi qua có đáp ứng yêu cầu hay không.
Đường hút cũng phải đi tới đúng chỗ. Nếu ống chỉ xả phía trên trần kín, hơi ẩm vẫn nằm trong nhà. EPA khuyến nghị đưa khí ẩm ra ngoài, không xả vào khoang áp mái. Với chung cư dùng trục hút chung, cần hỏi ban quản lý hoặc bên thiết kế về điểm nối và cách vận hành; không tự nối thêm quạt vào trục khi chưa rõ hệ thống.
Đừng chọn chỉ theo diện tích phòng hoặc số watt
Watt cho biết công suất điện, không trực tiếp cho biết quạt hút được bao nhiêu khí sau khi lắp. Thông số lưu lượng, thường ghi m³/h, nói lượng khí trong một giờ ở điều kiện công bố. Đường ống, co cút, cửa xả và van đều tạo cản trở. Vì vậy, cần đọc lưu lượng cùng điều kiện áp suất; ENERGY STAR cũng đánh giá lưu lượng quạt ở các mức áp suất thử khác nhau.
Bạn có thể hình dung hai phòng giống nhau: phòng thứ nhất sát tường ngoài, có đường xả ngắn; phòng thứ hai nằm sâu bên trong, ống phải vòng qua dầm rồi mới ra ngoài. Dù diện tích bằng nhau, hai tuyến không tạo cùng mức cản. Đây là ví dụ để hiểu cách chọn, chưa phải phép tính lưu lượng cho một công trình.
Với đường xả trực tiếp, có thể xem quạt gắn tường đúng vị trí được phép lắp. Nếu hút qua trần, cần xem quạt gắn trần có nối ống hoặc quạt nằm trên tuyến ống. Loại sau thường được gọi là quạt nối ống: miệng hút ở phòng, còn thân quạt có thể nằm trong khoảng trần tiếp cận được.
Không phải cứ ống dài là chọn bất kỳ quạt ly tâm nào. Bên lắp cần dựa vào tuyến thực, đường kính, số đoạn rẽ và tài liệu quạt để xác định lượng gió có thể đạt. Hướng dẫn lắp quạt của Panasonic khuyên đi ống trực tiếp, hạn chế rẽ và chọn quạt có tính đến tổn thất đường ống. Không nên lấy một con số lưu lượng lớn nhất rồi coi đó là lượng hút tại miệng gió.
Van một chiều giúp gì, và không giải quyết được gì?
Van chống gió ngược trên đường thải có cánh mở khi quạt đẩy khí ra, rồi đóng lại theo thiết kế khi quạt dừng. Nó giúp hạn chế khí đi ngược qua chính đường ống đó. Khi kiểm tra, cần xem cánh có kẹt, bị bụi bám hoặc bị mối nối cản chuyển động không.
Nếu mùi đi từ thoát sàn, van trên ống quạt không chặn được đường ấy. Van cũng không thay cho việc xử lý trục hút chung có vấn đề. PNNL yêu cầu kiểm tra hoạt động của van và đo lưu lượng sau lắp, nên “đã lắp van” chưa phải bằng chứng hệ hút đang làm đúng việc.
Chạy thử với cửa đóng như lúc sử dụng
Khi nhận bàn giao, hãy thử ở trạng thái bạn thường dùng: cửa đóng, các cửa gió lắp đủ và quạt chạy đúng chế độ đã chọn. Nhờ bên lắp đo lưu lượng tại miệng hút, kiểm tra đường xả, tiếng rung và cách mở để vệ sinh. Nghe tiếng máy chạy chưa đủ để biết khí đã được đưa ra ngoài.
Nếu nhà vệ sinh sát phòng ngủ, hãy nghe thử từ cả hai phòng. Tiếng ù ở trần, tiếng cánh van va đập và tiếng gió ở miệng hút có thể cần kiểm tra những chỗ khác nhau. Ghi lại tiếng xuất hiện khi vừa bật, lúc chạy ổn định hay khi tắt để bên lắp tìm đúng vị trí; đừng vội coi mọi tiếng ồn là do động cơ.
Bạn cũng nên yêu cầu chỉ rõ cửa thăm nằm ở đâu và tháo vệ sinh bằng cách nào. Quạt giấu trong trần nhưng bị tủ hoặc trần kín che hết sẽ khó chăm sóc về sau. Những việc này nên được thống nhất trước khi đóng trần, cùng với vị trí công tắc và chế độ vận hành.
Bật quạt khi tắm và duy trì thêm theo hướng dẫn thiết bị, hiện trạng ẩm và chế độ điều khiển đã thống nhất. Hẹn giờ có thể hữu ích nếu bạn thường quên tắt; không nên áp một thời gian cố định cho mọi phòng. Khi vệ sinh, ngắt nguồn và làm theo tài liệu. Vị trí đặt quạt, nguồn điện và việc dùng trong vùng dễ bị nước bắn cần được thợ xác nhận theo đúng model.
Một mẫu quạt nối ống để trao đổi phương án
Nếu đã xác định cần quạt trên tuyến ống, có thể xem CBX-100S dưới đây cùng bên lắp đặt. Đây là ví dụ thiết bị có thật trong danh mục FreshAir, không phải lựa chọn mặc định cho mọi nhà vệ sinh. Còn cần kiểm tra khả năng làm việc trên tuyến ống và điều kiện lắp của phòng bạn.
VORTEX CBX-100S — quạt ly tâm nối ống
Quạt dạng hộp đặt trên tuyến ống, có thể xem xét cho phương án hút khí riêng khi còn chỗ treo máy và mở bảo trì. Miệng hút trong phòng nối tới quạt, rồi theo đường thải ra ngoài; đây không phải quạt mặt nạ lắp trực tiếp trên tường.
- Kết nối ống
- D100 theo trang sản phẩm FreshAir
- Công suất công bố
- 45 W
- Lưu lượng do hãng công bố
- 300 m³/h; lượng hút thực tại miệng gió còn phụ thuộc tuyến ống
Cân nhắc khi: phương án đã xác định cần quạt nối ống, có đường thải được phép sử dụng và vị trí tiếp cận thân quạt. Bên lắp cần kiểm tra lưu lượng theo mức cản của ống, tiếng ồn và điều kiện dùng của đúng phiên bản trước khi chốt.
Thông số đối chiếu với trang CBX-100S của Vortex và trang FreshAir. Sản phẩm không thay việc sửa bẫy nước hoặc mối nối thoát nước gây mùi.
Gửi gì để được chọn quạt sát hiện trạng?
Bạn có thể xem danh mục quạt thông gió gia đình, rồi gửi FreshAir ảnh trần, vị trí cửa phòng, điểm dự kiến xả khí, chiều dài ống và các chỗ rẽ. Nếu đang có mùi, nói thêm mùi rõ nhất ở đâu, lúc quạt chạy hay lúc dừng. Những thông tin này giúp tách việc sửa nguồn mùi khỏi việc chọn quạt.
